[en] English   [ar] ???????   [ca] català   [de] Deutsch   [es] espa?ol   [fr] fran?ais   [he] ?????   [hr] hrvatski   [it] italiano   [ja] 日本語   [ko] ???   [nl] Nederlands   [pl] polski   [pt-br] português   [ru] русский   [sq] Shqip   [sr] српски   [tr] Türk?e   [uk] укра?нська   [zh-cn] 簡體中文  

To t?umaczenie mo?e nie uwzgl?dnia? zmian od 2016-08-18 dokonanych w oryginale angielskim. Mo?ecie podejrze? zmiany. Aby zapozna? si? z informacjami dotycz?cymi utrzymywania t?umaczeń tego artyku?u, prosz? odwiedzi? stron? t?umaczeń.

GNU Linux FAQ – Richard Stallman

Aby dowiedzie? si? wi?cej o tym problemie, mo?ecie równie? przeczyta? nasz? stron? Linux i Projekt GNU, stron? Dlaczego GNU/Linux? oraz stron? U?ytkownicy GNU, który nigdy nie s?yszeli o GNU.

Gdy ludzie zauwa?aj?, ?e u?ywamy i zalecamy u?ywanie nazwy GNU/Linux na okre?lenie systemu operacyjnego, który inni nazywaj? po prostu „Linux”, zadaj? du?o pytań. Poni?ej przedstawiono cz?sto spotykane pytania i nasze odpowiedzi.

Czemu nazywacie ten system GNU/Linux a nie Linux? (#why)
Wi?kszo?? dystrybucji systemu operacyjnego, opartych o Linuksa jako j?dro, jest w zasadzie zmodyfikowan? wersj? systemu operacyjnego GNU. Zacz?li?my rozwija? GNU w 1984 roku, na lata przed tym, jak Linus Torvalds zacz?? pisa? swoje j?dro. Naszym celem by?o stworzenie kompletnego wolnego systemu operacyjnego. Naturalnie, nie napisali?my wszystkich cz??ci sami – ale to my wytyczali?my drog?. Napisali?my wi?kszo?? g?ównych sk?adników, wnosz?c najwi?kszy pojedynczy wk?ad do ca?o?ci systemu. Zasadnicza wizja tak?e by?a nasza.

Sprawiedliwo?? nakazuje, ?e nale?y nam si? takie samo uznanie.

Przeczytaj Linux a System GNUU?ytkownicy GNU, którzy nigdy nie s?yszeli o GNU oraz je?li szukasz wyja?nień polecamy Projekt GNU, by pozna? troch? historii.

Czemu ta nazwa jest wa?na? (#whycare)
Chocia? twórcy j?dra Linux maj? swój wk?ad we wspólnot? wolnego oprogramowania, wielu z nich nie dba o wolno??. Ludzie, którzy my?l?, ?e ca?y system to Linux, cz?sto myl? si? i przypisuj? tym programistom rol? w historii naszej wspólnoty, której tak naprawd? nie odegrali. Potem przypisuj? nadmiern? wag? do pogl?dów tych programistów.

Nazywanie systemu GNU/Linuksem honoruje rol?, jak? odegra? nasz idealizm w budowaniu naszej wspólnoty i pomaga ogó?owi poznawa? praktyczne znaczenie tych idea?ów.

Jak to si? sta?o, ?e wi?kszo?? ludzi u?ywa nazwy „Linux”? (#howerror)
Nazywanie systemu „Linux” to nieporozumienie, które rozprzestrzenia si? szybciej ni? koryguj?ca je informacja.

Ludzie, którzy po??czyli Linuksa z systemem GNU, byli nie?wiadomi tego, ?e na tym w?a?nie polega?a ich dzia?alno??. Skupili swoj? uwag? na tym kawa?ku, Linuksie, i nie zdawali sobie sprawy, ?e w tej mieszaninie wi?cej by?o GNU. Zacz?li nazywa? ca?o?? „Linuksem”, chocia? nazwa nie pasowa?a do tego, co uzyskali. Zorientowanie si?, jaki to stanowi problem i poproszenie ludzi o poprawienie tego zwyczaju, zaj??o nam kilka lat. W tym czasie nieporozumienie zd??y?o si? rozprzestrzeni?.

Wi?kszo?? ludzi nazywaj?cych ten system „Linux” nigdy nie s?ysza?a, czemu to nie jest w?a?ciwe. Widzieli innych ludzi u?ywaj?cych tej nazwy i przyjmowali, ?e tak powinno by?. Nazwa „Linux” rozpowszechnia równie? fa?szywe przekonanie o pochodzeniu systemu, poniewa? ludzie cz?sto przypuszczaj?, ?e przebieg historii systemu by? taki, ?e nazwa do niego pasuje. Na przyk?ad, cz?sto uwa?aj?, ?e rozwój systemu zapocz?tkowa? Linus Torvalds w 1991 roku. To fa?szywe przekonanie zazwyczaj wzmacnia pogl?d, ?e ten system powinien by? nazywany „Linux”.

Wiele pytań w tym dokumencie przedstawia próby usprawiedliwiania przez ludzi nazwy, której przyzwyczaili si? u?ywa?.

Czy zawsze powinni?my mówi? „GNU/Linux” zamiast „Linux”? (#always)
Nie zawsze – tylko wtedy, kiedy mówicie o ca?ym systemie. Kiedy chodzi wam konkretnie o j?dro, powinni?cie nazywa? je „Linux”, tak jak nazwa? je jego autor.

Kiedy ludzie nazywaj? ca?y system „Linuksem”, w rezultacie na okre?lenie ca?o?ci systemu u?ywaj? tej samej nazwy, co na okre?lenie j?dra. Powoduje to ró?nego rodzaju pomy?ki, bo tylko eksperci potrafi? odró?ni?, czy dane stwierdzenie odnosi si? do j?dra, czy do ca?o?ci systemu. Nazywaj?c ca?y system „GNU/Linuksem”, a j?dro „Linuksem”, unikacie niejednoznaczno?ci.

Czy Linux osi?gn??by taki sam sukces gdyby nie by?o GNU?(#linuxalone)
W takim alternatywnym ?wiecie nie by?oby dzi? czego? takiego jak system GNU/Linux i prawdopodobnie nie by?oby ?adnego wolnego systemu operacyjnego. Nikt nie próbowa? w latach 80. [XX wieku] stworzy? wolnego systemu operacyjnego. Wyj?tkiem by? Projekt GNU i (pó?niej) grupa Berkeley CSRG [Computer Systems Research Group], która by?a specjalnie poproszona przez Projekt GNU o rozpocz?cie uwalniania kodu.

Linus Torvalds by? cz??ciowo pod wp?ywem odczytu o GNU [wyg?oszonego] w Finlandii w 1990 roku. Mo?liwe, ?e nawet bez tego wp?ywu móg?by napisa? uniksopodobne j?dro, ale prawdopodobnie nie by?oby to wolne oprogramowanie. Linux sta? si? wolny w 1992 roku, kiedy Linus ponownie udost?pni? go na warunkach licencji GNU GPL. (Zajrzyjcie do uwag towarzysz?cych wydaniu wersji 0.12.)

Nawet gdyby Torvalds udost?pni? Linuksa pod jak?? inn? licencj? wolnego oprogramowania, samo wolne j?dro nie znaczy?oby wiele. Znaczenie Linuksa jest wynikiem wpasowania si? w wi?ksz? struktur?, w kompletny wolny system operacyjny: GNU/Linux.

Czy nie by?oby lepiej dla wspólnoty gdyby?cie nie wprowadzali t? spraw? podzia?ów mi?dzy lud?mi? (#divide)
Kiedy prosimy ludzi, by mówili „GNU/Linux”, nie dzielimy ludzi. Chcemy, by uznali wk?ad Projektu GNU w tworzenie systemu operacyjnego GNU. Nie krytykujemy ani nie odpychamy nikogo.

S? jednak ludzie, którym nie podoba si?, ?e to mówimy. Czasami ci ludzie w odpowiedzi na to, co mówimy, odpychaj? nas. Nieraz s? tak nieuprzejmi, ?e mo?na si? zastanawia? czy nie próbuj? nas umy?lnie zastraszy?, by?my milczeli. To nas nie ucisza, ale mo?e prowadzi? do podzia?ów w spo?eczno?ci, wi?c mamy nadziej?, ?e przekonacie ich, by przestali.

Jest to jednak drugorz?dna przyczyna podzia?u w naszej wspólnocie. Najwi?kszy podzia? we wspólnocie istnieje mi?dzy lud?mi, którzy doceniaj? wolne oprogramowanie jako rzecz o charakterze spo?ecznym i etycznym oraz uwa?aj? oprogramowanie prawnie zastrze?one za problem spo?eczny (to s? ludzie wspieraj?cy ruch wolnego oprogramowania), a tymi, którzy podaj? jedynie korzy?ci praktyczne [p?yn?ce z wolnego oprogramowania] i przedstawiaj? wolne oprogramowanie jako efektywny model rozwoju oprogramowania (ruch open source).

Ten brak porozumienia to nie jest tylko kwestia nazw – to sprawa ró?nic w wyznawanych podstawowych warto?ciach. Jest bardzo wa?n? spraw? dla wspólnoty, by zauwa?a?a ten brak zgody i my?la?a o nim. Nazwy „wolne oprogramowanie” (free software) i „open source” to transparenty dwóch obozów. Przeczytaj „Dlaczego termin Free Software jest lepszy ni? Open Source”.

Ta ró?nica zdań w sprawie warto?ci cz??ciowo zwi?zana jest z ilo?ci? uwagi po?wi?canej roli Projektu GNU w naszej wspólnocie. Ludzie ceni?cy wolno?? ch?tniej b?d? nazywa? system „GNU/Linux”, a ludzie wiedz?cy, ?e ten system to „GNU/Linux” ch?tniej zwróc? uwag? na nasze argumenty natury filozoficznej za wolno?ci? i wspólnot? (dlatego wybór nazwy dla systemu operacyjnego jest tak wa?ny dla spo?eczno?ci). Jednak ta ró?nica zdań prawdopodobnie istnia?aby nawet gdyby wszyscy znali prawdziwe pochodzenie systemu i jego prawid?ow? nazw?, poniewa? problem jest naprawd? powa?ny. Mo?e on znikn?? tylko je?eli my, którzy cenimy wolno??, przekonamy wszystkich (co nie b?dzie ?atwe) lub zostaniemy pokonani (miejmy nadziej?, ?e do tego nie dojdzie).

Czy projekt GNU nie popiera prawa ka?dej osoby do nazywania systemu tak? nazw?, jak? ta osoba wybierze? (#freespeech)
Rzeczywi?cie, wierzymy, ?e macie prawo do swobodnej wypowiedzi i nazywania systemu operacyjnego tak? nazw?, jak? chcecie. Chcemy, by ludzie nazywali go GNU/Linux, by by? sprawiedliwym wobec projektu GNU, chcemy promowa? warto?ci wolno?ci, których symbolem jest GNU, chcemy informowa? innych, ?e te warto?ci wolno?ci doprowadzi?y do powstania systemu operacyjnego.
Skoro wszyscy znaj? rol? [Projektu] GNU w rozwoju systemu operacyjnego, czy przedrostek "GNU/" nie b?dzie oczywisty bez u?ywania go? (#everyoneknows)
Do?wiadczenie pokazuje, ?e u?ytkownicy systemu i w ogóle u?ytkownicy komputerów cz?sto nic nie wiedz? o systemie GNU. Wi?kszo?? artyku?ów o systemie nie wymienia nazwy „GNU” ani idea?ów, które popiera GNU. Artyku? U?ytkownicy GNU, którzy nigdy nie s?yszeli o GNU wyja?nia bardziej to zagadnienie.

Ludzie, którzy tak twierdz?, to prawdopodobnie geekowie (komputerowi maniacy) maj?cy na my?li geeków, których znaj?. Geekowie cz?sto wiedz? o GNU, ale mog? mie? ca?kowicie b??dne wyobra?enie o tym, czym jest GNU. Na przyk?ad wielu z nich my?li, ?e jest to zbiór „narz?dzi” lub projekt maj?cy na celu skonstruowanie takich narz?dzi

S?ownictwo dotycz?ce tej kwestii, co jest typowe, ilustruje inne powszechne b??dne poj?cie. Mówi?c o „roli GNU” w rozwoju czego? zak?ada si?, ?e GNU to grupa ludzi. GNU jest systemem operacyjnym. Mia?oby sens mówi? o roli Projektu GNU w takiej czy innej dzia?alno?ci, ale nie o roli GNU.

Skoro znam rol? [Projektu] GNU w rozwoju systemu operacyjnego, jakie to ma znaczenie, jakiej nazwy u?ywam? (#everyoneknows2)
Je?li Wasze s?owa nie odzwierciedlaj? Waszej wiedzy, nie uczycie innych ludzi. Wi?kszo?? ludzi, która s?ysza?a o GNU/Linuksie jako o systemie my?li, ?e jest to „Linux”, ?e zosta? on zapocz?tkowany przez Linusa Torvaldsa i pomy?lany jako „open source”. Je?eli im tego nie powiesz, to kto to zrobi?
Czy skrócenie okre?lenia „GNU/Linux” do „Linux” jest analogiczne do skrócenia nazwy „Microsoft Windows” do „Windows”? (#windows)
Skracanie cz?sto u?ywanych nazw jest u?yteczne, ale nie wtedy, gdy skrót jest myl?cy.

Prawie ka?dy mieszkaniec krajów rozwini?tych wie, ?e system „Windows” zosta? stworzony przez Microsoft, wi?c skrócenie „Microsoft Windows” do „Windows” nie wprowadza nikogo w b??d odno?nie charakteru i pochodzenia systemu. Skrócenie „GNU/Linux” do „Linux” wprowadza w b??d.

Samo pytanie wprowadza w b??d, poniewa? GNU i Microsoft nale?? do odr?bnych kategorii. Microsoft jest firm?, a GNU jest systemem operacyjnym.

Czy GNU nie jest tylko zestawem narz?dzi programistycznych do??czonych do Linuksa? (#tools)
Gdy ludzie, którzy uwa?aj? ?e Linux to ca?y system operacyjny, je?eli w ogóle us?ysz? o projekcje GNU, cz?sto maj? b??dne wyobra?enie o tym, czym GNU jest. Mog? my?le?, ?e GNU to nazwa zbioru programów–cz?sto mówi? o „narz?dziach programistycznych”, poniewa? zbiór naszych narz?dzi programistycznych zyska? w?asn? popularno??. My?l, ?e „GNU” jest nazw? systemu operacyjnego, trudno pogodzi? z ca?o?ci? wyobra?eń, w której ten system okre?lany jest jako „Linux”.

Projekt GNU zosta? nazwany tak jak system operacyjny GNU – projekt ten ma stworzy? system GNU. (Przeczytaj pierwsze og?oszenie z roku 1983.)

Napisali?my takie programy jak GCC, GNU Emacs, GAS, GLIBC, BASH itd., poniewa? potrzebowali?my ich dla systemu operacyjnego GNU. GCC, Zbiór Kompilatorów GNU (GNU Compiler Collection) to kompilator, który napisali?my dla systemu operacyjnego GNU. My, wielu ludzi pracuj?cych nad Projektem GNU, stworzyli?my równie? dla systemu GNU Ghostscript, GNUCash, GNU Chess i GNOME.

Jaka jest ró?nica mi?dzy systemem operacyjnym a j?drem? (#osvskernel)
System operacyjny, w takim znaczeniu, w jakim my go u?ywamy, oznacza zbiór programów wystarczaj?cych do tego, by u?ywa? komputera do ró?norodnych zadań. Aby system operacyjny ogólnego przeznaczenia by? kompletny, powinien umo?liwi? wykonanie wszystkich zadań, jakie wielu u?ytkowników chcia?oby wykona?.

J?dro jest jednym z programów w systemie operacyjnym–programem, który przydziela zasoby maszyny innym uruchomionym programom. J?dro zajmuje si? równie? uruchamianiem i zatrzymywaniem innych programów.

Spraw? gmatwa to, ?e niektórzy ludzie u?ywaj? okre?lenia „system operacyjny” maj?c na my?li „j?dro”. Obydwa sposoby u?ycia tego okre?lenia maj? d?ug? histori?. U?ycie zwrotu „system operacyjny” przy opisywaniu „j?dra” znajdywane jest w wielu ksi??kach o projektowaniu systemów, poczynaj?c od lat 80. W tym samym czasie, w latach 80., okre?lenie „system operacyjny Unix” rozumiano w ten sposób, ?e Unix zawiera? wszystkie programy systemowe, a wersja Uniksa napisana w Berkeley zawiera?a nawet gry. Poniewa? chcieli?my, by GNU by? systemem uniksopodobnym, u?ywamy terminu „system operacyjny” w ten sam sposób.

W wi?kszo?ci przypadków kiedy ludzie mówi? o „systemie operacyjnym Linux” u?ywaj? s?ów „system operacyjny” w tym samym znaczeniu co my: maj? na my?li ca?y zbiór programów. Je?eli to do tego si? odnosicie, nazywajcie system „GNU/Linux”. Je?eli macie na my?li tylko j?dro, to wtedy „Linux” jest w?a?ciw? nazw?, ale prosz?, mówcie równie? „j?dro”, aby unikn?? dwuznaczno?ci w okre?laniu, o któr? cz??? oprogramowania wam chodzi.

Je?eli wolicie u?ywa? jakiego? innego terminu, takiego jak „dystrybucja systemu” zamiast „system operacyjny”, na okre?lenie ca?ego zbioru oprogramowania, to w porz?dku. Wtedy b?dziecie mówi? o dystrybucjach systemu GNU/Linux.

J?dro systemu jest jak fundament domu. Jak dom mo?e by? prawie ukończony, kiedy nie posiada fundamentów? (#house)
J?dro nie jest takie wa?ne jak fundamenty domu, poniewa? tworzenie systemu operacyjnego nie jest tak du?ym przedsi?wzi?ciem jak budowanie domu.

Dom zbudowany jest z wiele ró?nych malutkich poci?tych i zebranych w jednym miejscu cz??ci. Musz? by? u?o?one razem od do?u do góry. Tak wi?c kiedy fundamenty nie zosta?y zbudowane, tak naprawd? ?adne istotne cz??ci nie zosta?y zbudowane. Jedyne co macie to wielk? dziur? w ziemi.

Natomiast system operacyjny zawiera z?o?one komponenty, które mog? by? rozbudowywane w dowolnym celu. Kiedy rozwin?li?cie wi?kszo?? komponentów, wi?kszo?? pracy zosta?a zrobiona. To jest o wiele wi?cej ni? Mi?dzynarodowa Stacja Kosmiczna porównana do zwyk?ego domu. Je?eli wi?kszo?? modu?ów Stacji Kosmicznej b?dzie na orbitach, lecz b?d? oczekiwa?y na kolejny istotny modu?, b?dzie to tym samym co system GNU w 1992 roku.

Czy to nie j?dro jest mózgiem systemu? (#brain)
System komputerowy nie jest taki jak ludzkie cia?o i ?adna jego cz??? nie odgrywa takiej roli jak mózg u cz?owieka.
Czy pisanie j?dra nie jest wi?kszo?ci? pracy w tworzeniu systemu operacyjnego?(#kernelmost)
Nie, wiele [innych] elementów wymaga [równie] du?o pracy.
Jak mo?e GNU by? systemem operacyjnym, skoro nie mog? zdoby? czego? o nazwie „GNU” i zainstalowa?? (#notinstallable)
Jest dost?pne wiele zapakowanych i gotowych do zainstalowania wersji GNU. ?adne z nich nie nosi nazwy po prostu „GNU”, ale w zasadzie one s? GNU.

Spodziewali?my si? wyda? system GNU zapakowanym i gotowym do zainstalowania, ale inni wyprzedzili spraw?: w 1992 roku inni ju? pakowali wersje GNU z Linuksem. Od 1993 sponsorowali?my przedsi?wzi?cie aby stworzy? lepsz? i bardziej woln? dystrybucj? GNU/Linux, nazywan? Debian GNU/Linux. Za?o?yciel Debiana ju? wybra? t? nazw?. Nie prosili?my go aby nazywa? system jedynie „GNU” poniewa? to mia?a by? nazwa systemu z j?drem GNU Hurd, które jeszcze nie by?o gotowe.

J?dro GNU Hurd nigdy nie by?o wystarczaj?co gotowe; obecnie proponujemy je tylko tym, którzy nad nim pracuj?. Wi?c nigdy nie pakowali?my GNU z j?drem GNU Hurd. Jednak?e, Debian zapakowa? t? kombinacj? jako Debian GNU/Hurd.

Obecnie pracujemy nad zaawansowanym mened?erem pakietów o nazwie Guix i kompletn? dystrybucj? systemu bazuj?c? na nim o nazwie Guix System Distribution lub GuixSD. To wlicza pakowanie znacznej cz??ci systemu GNU.

Nigdy nie podj?li?my tego ostatniego kroku pakuj?c GNU pod nazw? „GNU”, ale to nie zmienia istoty GNU. GNU jest systemem operacyjnym.

Nazywamy system operacyjny tak jak j?dro: Linux. Czy nie jest normalne nazywanie systemu tak jak nazywa si? j?dro? (#afterkernel)
Taka praktyka wydaje si? bardzo rzadka–nie znajdujemy przyk?adów innych ni? b??dne u?ycie nazwy „Linux”. Zazwyczaj system operacyjny jest rozwijany jako jeden jednolity projekt, a programi?ci wybieraj? nazw? dla systemu jako ca?o?ci. J?dro zazwyczaj nie ma w?asnej nazwy, zamiast tego ludzie mówi? „j?dro takiego-a-takiego [systemu operacyjnego]” lub „takie-a-takie j?dro”.

Poniewa? te dwie konstrukcje j?zykowe s? u?ywane zamiennie, wyra?enie „j?dro Linux” ?atwo mo?e by? [w j?zyku angielskim] ?le zrozumiane jako „j?dro Linuksa” sugeruj?c, ?e Linux musi by? czym? wi?cej ni? j?drem. Mo?ecie unikn?? mo?liwo?ci pomy?ki przez mówienie lub pisanie „j?dro o nazwie Linux” lub „Linux, j?dro”.

Czy inny system mo?e „zachowywa? si? jak Linux”? (#feel)
Nie ma czego? takiego jak „zachowywanie si? jak Linux” poniewa? Linux nie ma interfejsów u?ytkownika. Jak ka?de wspó?czesne j?dro, Linux jest baz? na której s? uruchamiane programy; interfejsy u?ytkownika s? inn? cz??ci? systemu. Interakcja z GNU/Linuksem zawsze si? odbywa przez inne programy, i „zachowanie” od nich zale?y.
Nazwa „GNU/Linux” sprawia k?opot, bo jest za d?uga. Mo?e zaproponujecie krótsz? nazw?? (#long)
Przez krótki czas próbowali?my u?ywa? nazwy "LiGNUx", która by?a po??czeniem s?ów „GNU” i „Linux”. Reakcja na ni? by?a bardzo z?a. Ludzie cz??ciej akceptowali okre?lenie „GNU/Linux”.

Najkrótsz? poprawn? nazw? dla tego systemu operacyjnego jest „GNU”, jednak nazywamy go „GNU/Linux” z powodów podanych poni?ej.

Nazwa „GNU/Linux” sprawia k?opot, bo jest za d?uga. Dlaczego mam si? wysila? aby mówi? „GNU/”? (#long2)

Zajmuj? tylko sekund? aby powiedzie? lub napisa? „GNU/”. Je?li doceniacie system, który rozwin?li?my, czy nie mo?ecie przez t? sekund? uzna? naszej pracy?

Niestety, „GNU plus Linux” ma cztery sylaby. Ludzie nie b?d? u?ywali tak d?ugiej nazwy. Nie powinni?cie znale?? krótszej? (#long3)

S?owo „niestety” te? ma cztery sylaby, a ludzie wcale si? nie od tego s?owa nie stroni?.

Skoro Linux zosta? dodany do systemu GNU, czy by?oby b??dem nazwanie systemu po prostu „GNU”? (#tylkognu)
Nie by?oby to b??dem, ale nie jest to najlepszy pomys?. Oto powody, dla których nazywamy t? wersj? systemu „GNU/Linux”, a nie „GNU”:
  • To nie jest dok?adnie GNU – system ten ma inne j?dro (czyli Linuksa). Odró?nienie GNU/Linuksa od GNU jest w tej sytuacji u?yteczne.
  • To by?oby nie po d?entelmeńsku prosi? ludzi o zaprzestanie uznawania wk?adu Linusa Torvaldsa. Napisa? on wa?n? cz??? sk?adow? systemu. Chcemy uznania naszego wk?adu w zapocz?tkowanie i podtrzymywanie rozwoju systemu, ale to nie znaczy, ?e powinni?my traktowa? Linusa w taki sposób, jak traktuj? nas ludzie nazywaj?cy system operacyjny „Linuksem”. Nie zgadzamy si? z jego pogl?dami politycznymi, ale odnosimy si? do tej ró?nicy zdań uczciwie i otwarcie. Nie próbujemy pozbawi? Linusa uznania nale?nego mu za przyczynienie si? do rozwoju systemu.
  • Poniewa? wielu ludzi zna ten system operacyjny jako „Linux”, to gdy b?dziemy go nazywa? „GNU”, mog? nie zorientowa? si?, ?e mówimy o tym samym systemie. Je?eli u?yjemy nazwy „GNU/Linux”, po??cz? to z tym, co s?yszeli o systemie Linux.
Musia?bym ui?ci? op?at?, gdybym chcia? u?y? s?owa „Linux” w nazwie swojego produktu; odnosi si? to równie? do okre?lenia „GNU/Linux”. Czy je?li dla unikni?cia op?at u?ywam „GNU” bez „Linux”, to jest to nieuczciwe? (#trademarkfee)
Nie ma nic z?ego w nazywaniu tego systemu „GNU” – w gruncie rzeczy tym w?a?nie jest. Oddanie tak?e Linusowi Torvaldsowi nale?nej mu cz??ci uznania jest uprzejme, ale nie macie obowi?zku p?aci? za przywilej wyra?enia swego uznania.

Zatem je?li ?eby unikn?? op?at za nazywanie go „Linuksem” chcecie okre?la? ten system po prostu jako „GNU”, nie b?dziemy Was za to krytykowa?.

Wiele innych projektów wnios?o swój wk?ad do systemu, czyni?c go takim, jaki jest dzisiaj: Tex, X11, Apache, Perl i wiele innych programów. Czy wasza argumentacja sugeruje, ?e powinni?my uwzgl?dni? równie? ich wk?ad? (Ale to doprowadzi?oby do absurdalnie d?ugich nazw) (#many)
Mówimy tylko, ?e powinni?cie wspomnie? równie? o g?ównym twórcy systemu. G?ównym twórc? jest Projekt GNU, a system to zasadniczo GNU.

Je?eli ?ywicie silniejsze przekonanie o potrzebie honorowania tych, którzy na to zas?uguj?, by? mo?e uwa?acie, ?e niektórzy drugorz?dni wspó?pracownicy równie? zas?uguj? na wspomnienie o nich w nazwie systemu. Je?eli tak, to jeste?my dalecy od argumentowania przeciw temu. Je?eli uwa?acie, ?e X11 zas?uguje na wspomnienie w nazwie systemu i chcecie nazywa? system GNU/X11/Linux, to róbcie tak. Je?eli czujecie, ?e Perl a? si? prosi o wspomnienie i chcecie pisa?: GNU/Linux/Perl, to ?mia?o.

Poniewa? d?uga nazwa typu GNU/X11/Apache/Linux/TeX/Perl/Python/FreeCiv staje si? absurdalna, musicie ustali? w pewnym miejscu próg i pomin?? nazwy wielu innych drugorz?dnych wspó?pracowników. Nie ma ?adnego w oczywisty sposób w?a?ciwego miejsca na ustawienie takiego progu, wi?c gdziekolwiek go ustawicie, nie b?dziemy si? o to sprzecza?.

Ró?ne poziomy progowania prowadzi?yby do ró?nych wyborów nazwy dla systemu. Jedyn? nazw?, która nie wynika z rozwa?ań o sprawiedliwo?ci i uznawaniu zas?ug, jest „Linux”. Nie b?dzie sprawiedliwe uznanie zas?ug jednego drugorz?dnego projektu maj?cego swój wk?ad (Linux) przy pomini?ciu g?ównego–projektu (GNU).

Wiele innych projektów wnios?o swój wk?ad do systemu, czyni?c go takim, jaki jest dzisiaj, ale nie nalegaj? na nazywanie go XYZ/Linux. Czemu mieliby?my traktowa? GNU w specjalny sposób? (#others)
Programy powszechnie do??czane do dzisiejszego GNU/Linuksa zosta?y opracowane w ramach tysi?cy ró?nych przedsi?wzi??. Cz?onkowie wszystkich tych projektów zas?uguj? na uznanie za swój wk?ad, ale nie s? g?ównymi twórcami systemu jako ca?o?ci, wi?c nie prosz?, ?eby je jako takich honorowano.

GNU jest inne, bo jest wi?cej ni? tylko wniesionym do systemu programem, wi?cej ni? zbiorem wniesionych programów. GNU jest zr?bem, na bazie którego zbudowano ten system.

GNU jest ma?ym od?amem dzisiejszych systemów, wi?c dlaczego powinny?my o nim wspomina?? (#allsmall)
W 2008 roku pakiety GNU stanowi?y 15% „g?ównego” repozytorium dystrybucji gNewSense GNU/Linux. Linux stanowi? 1,5%. Ten sam argument powinien Was przekona? do mówienia czego? wi?cej, ni? samo „Linux”.

GNU jest ma?ym fragmentem dzisiejszego systemu, natomiast Linux jest jeszcze mniejszy. Lecz obie te cz??ci stanowi? rdzeń systemu; system powsta? poprzez ich po??czenie. Tak wi?c nazwa „GNU/Linux” w dalszym ci?gu pozostaje w?a?ciwa.

Wiele przedsi?biorstw wnios?o swój wk?ad do systemu, czyni?c go takim, jaki jest dzisiaj; czy?by to znaczy?o, ?e powinni?my go nazywa? GNU/Red hat/Novell/Linux? (#manycompanies)

GNU jest nieporównywalne z Red Hatem czy Novellem. Nie jest przedsi?biorstwem, ani organizacj?, ani nawet dzia?alno?ci?. GNU to system operacyjny. (Kiedy mówimy o Projekcie GNU, oznacza to projekt, którego celem jest rozwijanie systemu GNU). System GNU/Linux bazuje na GNU i dlatego GNU powinno si? pojawi? w jego nazwie.

Wiele z tego, co te firmy wnios?y do systemu GNU/Linux, stanowi kod wniesiony przez nie do rozmaitych pakietów GNU, np. GCC i GNOME. Nazywaj?c system GNU/Linuksem uhonorowuje si? te firmy na równi ze wszystkimi innymi twórcami GNU.

Czemu piszecie „GNU/Linux” zamiast „GNU Linux”? (#whyslash)
Zgodnie z regu?ami j?zyka angielskiego w konstrukcji „GNU Linux” s?owo „GNU” modyfikuje s?owo „Linux”. To mo?e znaczy? albo „j?dro Linux w wersji GNU”, albo „Linux, który jest pakietem GNU”. ?adne z tych dwóch znaczeń nie jest dobrym opisem sytuacji.

Linux nie jest pakietem GNU, to znaczy, nie by? napisany pod patronatem Projektu GNU, ani nie by? specjalnym wk?adem do Projektu GNU. Linus Torvalds napisa? Linuksa niezale?nie, jako swój w?asny projekt. Znaczenie „Linux, który jest pakietem GNU” jest wi?c nieprawid?owe.

Nie mamy na my?li odr?bnej wersji GNU j?dra Linux. Wolne dystrybucje GNU/Linuksa posiadaj? oddzieln? wersj? Linuksa, od kiedy „standardowa” wersja zawiera niewolne cz??ci firmware'u. Je?eli by?yby one cz??ci? projektu GNU, mog?yby wchodzi? w sk?ad „GNU Linuksa”, jednak nie chcemy u?ywa? takiej nazwy, poniewa? by?aby ona zbyt myl?ca.

Mówimy o wersji GNU, systemu operacyjnego, wyró?niaj?cej si? tym, ?e u?ywa Linuksa jako j?dra. Uko?nik dobrze pasuje do tej sytuacji, poniewa? oznacza „po??czenie”. (Przypomnijcie sobie „Wej?cie/Wyj?cie”). Ten system jest po??czeniem GNU i Linuksa, st?d „GNU/Linux”.

S? inne sposoby wyra?ania „po??czenia”. Je?eli my?licie, ?e znak plusa jest bardziej oczywisty, u?ywajcie go. W j?zyku francuskim oczywisty jest my?lnik: „GNU-Linux”. Po hiszpańsku czasami mówimy „GNU con Linux”.

Czemu forma „GNU/Linux” a nie „Linux/GNU”? (#whyorder)

Wymienianie na pierwszym miejscu g?ównego wk?adu jest s?uszne i w?a?ciwe. Wk?ad do systemu wniesiony przez GNU jest nie tylko wi?kszy i wcze?niejszy ni? Linux. To my zacz?li?my ca?? dzia?alno??.

Je?eli jednak wolicie nazywa? system „Linux/GNU”, to jest to i tak o wiele lepsze ni? to, co ludzie zazwyczaj robi?, czyli ca?kowite opuszczanie GNU i powodowanie przez to wra?enia, ?e ca?y system to Linux.

Deweloperzy mojej dystrybucji nazywaj? j? „Foobar Linux”, ale to nic nie mówi o zawarto?ci systemu. Dlaczego nie mog? nazywa? jak chc?? (#distronames0)
Nazywaj?c system „Foobar Linux” znaczy, ?e jest wariantem „Linuksa” i tak to ludzie rozumiej?.

Je?li nazywaliby dystrybucj? GNU/Linuksa „Foobar BSD”, uwa?aliby?cie to za b??d. Powiedzieliby?cie: „Ten system nie jest BSD”. Przecie? nie jest te? Linuksem.

Moja dystrybucja nazywa si? „Foobar Linux”; czy nie znaczy to, ?e to naprawd? jest Linux? (#distronames)

To znaczy, ?e twórcy dystrybucji „Foobar Linux” powtarzaj? cz?sty b??d. Doceniamy to, ?e dystrybucje takie jak Debian, Dragora, Musix, Trisquel i Venenux zaadoptowa?y GNU/Linux jako cz??? swojej oficjalnej nazwy i mamy nadziej?, ?e je?li Wy jeste?cie cz??ci? innej dystrybucji, sk?onicie j? aby zrobi?a tak samo.

Oficjalna nazwa mojej dystrybucji to „Foobar Linux”; czy nie jest b??dem nazywanie jej inaczej ni? „Foobar Linux”? (#distronames1)

Je?eli ludziom tworz?cym dystrybucj? wolno zmieni? „GNU” na „Linux”, to wolno wam zrobi? to samo i nazwa? dystrybucj? „Foobar GNU/Linux”. To jest co powinni?cie robi? aby unika? ich b??du.

Czy poproszenie firm takich jak Mandrake, Red Hat i IBM by nazywa?y swoje dystrybucje „GNU/Linux” nie da?oby lepszych rezultatów ni? zwracanie si? z tym do pojedynczych osób? (#companies)
Nie dokonali?my wyboru jednego lub drugiego sposobu–– zwracamy si? do firm, organizacji i indywidualnych osób z pro?b? o rozprzestrzenianie informacji. Tak naprawd? to prosili?my o to wszystkie te trzy firmy. Mandrake czasami u?ywa terminu „GNU/Linux”, ale IBM i Red Hat nie by?y sk?onne do pomocy. Jeden z szefów wykonawczych powiedzia? „To jest decyzja czysto komercyjna. Spodziewamy si? zarobi? wi?cej pieni?dzy u?ywaj?c nazwy ‘Linux’”. Innymi s?owy, ta firma nie troszczy?a si? o to, co jest s?uszne.

Nie mo?emy ich zmieni?, ale nie jeste?my z tych, co si? poddaj? tylko dlatego, ?e droga [do celu] nie jest ?atwa. Mo?ecie nie mie? do swojej dyspozycji takich wp?ywów, jak IBM czy Red Hat, ale mimo to mo?ecie pomóc. Razem mo?emy zmieni? sytuacj? na tyle, ?e firmy b?d? zarabia?y wi?cej nazywaj?c system „GNU/Linux”.

Czy nie by?oby lepiej zarezerwowa? nazw? „GNU/Linux” dla dystrybucji zawieraj?cych jedynie wolne oprogramowanie? W końcu taki jest idea? projektu GNU. (#reserve)
Cz?sto stosowana praktyka dodawania nie-wolnego oprogramowania do systemu GNU/Linux jest powa?nym problemem dla naszej wspólnoty. Uczy ona u?ytkowników, ?e nie-wolne oprogramowanie jest ok, i ?e u?ywanie go jest w duchu „Linuksa”. Wiele Grup U?ytkowników „Linuksa” czyni z pomagania u?ytkownikom w u?ywaniu nie-wolnych dodatków cz??? swojej misji i mo?e nawet zaprasza sprzedawców, by przychodzili i oferowali u?ytkownikom swe towary. Grupy te przyjmuj? za cel np. „pomaganie u?ytkownikom” GNU/Linuksa (w??czaj?c w to pomoc w u?ywaniu nie-wolnych aplikacji i sterowników), lub upowszechnianie systemu nawet za cen? wolno?ci.

Pytanie brzmi: jak próbowa? to zmieni?.

Bior?c pod uwag?, ?e wi?ksza cz??? wspólnoty u?ywaj?cej GNU z Linuksem nie zdaje sobie w tej chwili sprawy, ?e jest to GNU, wyparcie si? przez nas takich zanieczyszczonych wersji, stwierdzenie, ?e to nie jest tak naprawd? GNU, nie nauczy?oby u?ytkowników, by bardziej doceniali wolno??. Przes?anie, jakie chcieliby?my im przekaza?, nie dotar?oby do nich. Odpowiedzieliby przede wszystkim, ?e nie my?leli o tych systemach jako o GNU.

Sposób na to, ?eby u?ytkownicy dostrzegli powi?zanie systemu z wolno?ci? jest dok?adnie odwrotny: trzeba informowa? ich, ?e wszystkie te wersje systemu s? wersjami GNU, ?e wszystkie one s? zbudowane na systemie, który istnieje dla wolno?ci u?ytkowników. Gdy to zrozumiej?, zaczn? postrzega? dystrybucje zawieraj?ce nie-wolne oprogramowanie nie jako w?a?ciwe i prawid?owe „wersje Linuksa”, lecz jako wypaczone, rozcieńczone domieszkami wersje GNU.

Tworzenie Grup U?ytkowników GNU/Linuksa, które nazywaj? system GNU/Linuksem i przyjmuj? jako podstaw? dzia?alno?ci idea?y Projektu GNU, jest bardzo po?yteczne. Je?eli Grupa U?ytkowników Linuksa w waszej okolicy ma takie problemy jak opisane powy?ej, proponujemy, ?eby?cie albo przeprowadzili w grupie kampani? na rzecz zmiany orientacji (i nazwy) lub aby?cie za?o?yli now? grup?. Ludzie, którzy skupiaj? si? na powierzchownych celach, maj? prawo do swoich pogl?dów, ale nie pozwólcie im, by was w to wci?gali.

Czemu nie stworzy? dystrybucji Linuksa w wykonaniu GNU (sic) i nazwa? j? GNU/Linux? (#gnudist)
Wszystkie dystrybucje „Linuksa” to tak naprawd? wersje systemu GNU z Linuksem jako j?drem. Celem u?ywania okre?lenia „GNU/Linux” jest przekazywanie tego punktu widzenia. Utworzenie nowej dystrybucji i nazwanie tylko jej „GNU/Linux” zaciemni?oby nasz cel, do którego d??ymy.

Co do rozwijania dystrybucji GNU/Linuksa, to ju? raz to zrobili?my kiedy sponsorowali?my pocz?tki tworzenia Debiana GNU/Linuksa. Robienie tego jeszcze raz nie wydaje si? teraz po?yteczne. Poci?ga?oby to za sob? du?o pracy i by?oby bezcelowe, chyba ?e ta nowa dystrybucja mia?aby w porównaniu z innymi dystrybucjami du?? przewag? o znaczeniu praktycznym.

W zamian za to pomagamy deweloperom 100% wolnych dystrybucji GNU/Linuksa, takich jak gNewSense i Ututo.

Czemu nie stwierdzi?, ?e „Linux jest j?drem systemu GNU” i udost?pni? jak?? istniej?c? wersj? systemu GNU/Linux pod nazw? „GNU”? (#linuxgnu)
Zaadoptowanie Linuksa jako j?dra GNU w 1992 roku mog?oby by? dobrym pomys?em. Gdyby?my wtedy zdawali sobie spraw? jak d?ugo potrwa stworzenie dzia?aj?cego systemu GNU Hurd, mogliby?my to zrobi?. (Niestety, to ju? wiedza po fakcie).

Je?eli istniej?c? wersj? GNU/Linuksa przemianujemy na „GNU”, wtedy by?oby to co? w stylu zrobienia wersji systemu GNU i przemianowania go na „Linuksa” To nie by?oby w porz?dku i nie chcemy robi? takich rzeczy.

Czy na pocz?tku Projekt GNU pot?pi? i sprzeciwi? si? u?ywaniu nazwy Linux? (#condemn)
Nie zaadoptowali?my Linuksa jako nasze j?dro, ale nie pot?pili?my ani nie sprzeciwili?my si? temu. W 1993 roku zacz?li?my dyskutowa? o przygotowaniach do sponsorowania rozwoju Debiana GNU/Linuksa. Próbowali?my równie? wspó?pracowa? z lud?mi, którzy zmieniali niektóre pakiety GNU, by mog?y by? u?ywane z Linuksem. Chcieli?my w??czy? ich zmiany do standardowych wersji, tak by te pakiety GNU dzia?a?y w po??czeniu z Linuksem bez ?adnych dodatkowych ustawień. Ale te zmiany by?y cz?sto nieprzeno?ne i robione ad-hoc. Musia?y by? uporz?dkowane przed ich do??czeniem.

Ludzie, którzy wprowadzali te zmiany okazywali ma?e zainteresowanie wspó?prac? z nami. Jeden z nich powiedzia? nam nawet, ?e nie obchodzi go wspó?praca z Projektem GNU poniewa? on jest „u?ytkownikiem Linuksa”. To by? szok, poniewa? ludzie, którzy przenosili pakiety GNU na inne systemy zazwyczaj chcieli wspó?pracowa? z nami, by?my uwzgl?dniali ich zmiany. Jednak ci ludzie [pracuj?cy nad Linuksem], rozwijaj?cy system, który bazowa? przede wszystkim na GNU, byli pierwsz? (i do dzi? praktycznie jedyn?) grup?, która nie chcia?a z nami wspó?pracowa?.

To do?wiadczenie jako pierwsze pokaza?o nam, ?e ludzie nazywali wersj? systemu GNU „Linuksem”, i ?e to nieporozumienie utrudnia?o nasz? prac?. Proszenie Was, aby?cie nazywali system „GNU/Linux” jest nasz? odpowiedzi? na ten problem i na inne problemy wywo?ane b??dnym u?yciem nazwy „Linux”.

Czemu czekali?cie tak d?ugo zanim zacz?li?cie prosi? ludzi o u?ywanie nazwy GNU/Linux? (#wait)

Tak naprawd? nie czekali?my. Zacz?li?my prywatne rozmowy na ten temat z twórcami oprogramowania i dystrybutorami w roku 1994 i przeprowadzili?my bardziej publiczn? kampani? w roku 1996. B?dziemy kontynuowa? tak d?ugo, jak to b?dzie konieczne.

Czy konwencja GNU/nazwa powinna by? stosowana do wszystkich programów udost?pnianych na licencji GPL? (#allgpled)
Nigdy nie mówimy o poszczególnych programach jako „GNU/nazwa”. Je?li program jest pakietem GNU, mo?emy nazywa? go „GNU nazwa”.

GNU, system operacyjny, jest stworzony z wielu ró?nych programów. Niektóre z programów znajduj?cych si? w GNU by?y napisane jako cz??? Projektu GNU lub stworzone specjalnie dla niego przez innych. To s? pakiety GNU i cz?sto umieszczamy „GNU” w ich nazwie.

Decyzja o udost?pnieniu programu jako pakietu GNU nale?y do twórców programu. Je?eli napisali?cie program i chcieliby?cie, ?eby by? to pakiet GNU, napiszcie na adres <[email protected]>, aby?my mogli oceni? Wasz program i zdecydowa?, czy jest on dla nas u?yteczny.

By?oby nie w porz?dku umieszcza? s?owo GNU w nazwie ka?dego programu, który jest udost?pniany na warunkach licencji GPL. Je?eli napiszecie program i udost?pnicie go na warunkach licencji GPL, to nie oznacza, ?e napisa? go Projekt GNU lub ?e napisali?cie go dla nas. Na przyk?ad j?dro Linux jest udost?pnione na warunkach licencji GNU GPL, ale Linus nie napisa? go jako cz??ci Projektu GNU – zrobi? to niezale?nie od nas. Je?eli co? nie jest pakietem GNU, Projekt GNU nie mo?e przypisywa? sobie za to zas?ugi i umieszczanie „GNU” w nazwie programu by?oby niew?a?ciwe.

W przeciwieństwie do powy?szej sytuacji zas?ugujemy na uznanie za system operacyjny GNU jako ca?o??, chocia? nie za ka?dy program b?d?cy cz??ci? systemu. System istnieje jako taki dzi?ki naszej determinacji i wytrwa?o?ci. Powsta? w roku 1984, na lata przed pocz?tkami Linuksa.

System operacyjny, w którym Linux sta? si? popularny, by? w zasadzie taki sam jak system operacyjny GNU. Nie by? dok?adnie taki sam, poniewa? mia? inne j?dro, ale by? prawie tym samym systemem. By? wariantem GNU. By? systemem GNU/Linux.

Linux jest ci?gle u?ywany przede wszystkim w pochodnych tego systemu–w dzisiejszych wersjach systemu GNU/Linux. To, co stanowi o ich to?samo?ci, to GNU i Linux jako cz??? centralna, a nie sam Linux.

Skoro du?a cz??? idei GNU wywodzi si? z Uniksa, czy GNU nie powinien uzna? jego zas?ug u?ywaj?c s?owa „Unix” w swojej nazwie? (#unix)
Tak naprawd? ?adna cz??? GNU nie pochodzi z Uniksa. Unix by? (i nadal jest) prawnie zastrze?onym oprogramowaniem, wi?c u?ycie w GNU jakiegokolwiek kodu z Uniksa by?oby nielegalne. To nie jest zbieg okoliczno?ci, to dlatego stworzyli?my GNU: skoro nie mo?na by?o swobodnie korzysta? z Uniksa lub innego ówczesnego systemu operacyjnego, potrzebowali?my wolnego systemu by go zast?pi?. Nie mogli?my skopiowa? z Uniksa programów ani nawet ich cz??ci. Wszystko musia?o by? napisane od nowa.

?adna cz??? kodu w GNU nie pochodzi z Uniksa, ale GNU jest systemem kompatybilnym z Uniksem. Z tego wzgl?du wiele pomys?ów i specyfikacji istniej?cych w GNU pochodzi z Uniksa. Nazwa „GNU” jest humorystycznym sposobem oddania ho?du Uniksowi, wynikaj?cym z hakerskiej tradycji rekursywnych akronimów, si?gaj?cej lat 70.

Pierwszym takim rekursywnym akronimem by? TINT, „TINT Is Not TECO” [TINT To Nie TECO]. Autor programu TINT napisa? kolejn? implementacj? TECO (by?o ich ju? wiele, dost?pnych dla ró?nych systemów), ale zamiast nazywa? j? nudn? nazw? typu „takiczyinny TECO”, wymy?li? pomys?ow?, zabawn? nazw?. (To w?a?nie znaczy hacking: pomys?owo?? i dobra zabawa).

Nazwa spodoba?a si? innym hakerom tak bardzo, ?e zacz?li?my na?ladowa? ten zwyczaj. Sta?o si? tradycj?, ?e gdy pisze si? od podstaw program, który jest podobny do jakiego? istniej?cego programu (na przyk?ad o nazwie „Klever”), mo?na nada? mu nazw? w postaci rekursywnego akronimu, takiego jak „MINK”, czyli „MINK Is Not Klever” („MINK To Nie Klever”). W my?l tej samej zasady nazwali?my naszego zast?pc? Uniksa „GNU's Not Unix” („GNU to Nie Unix”).

W przesz?o?ci firma AT&T, która stworzy?a Uniksa, nie chcia?a, by ktokolwiek nawi?zywa? do tej nazwy poprzez u?ywanie s?owa „Unix” w nazwie podobnego systemu. AT&T nie chcia?a tego nawet je?eli ten podobny system zawiera? kod z Uniksa, nawet gdyby ten system by? w 99% Uniksem. AT&T tak bardzo nie chce takich nawi?zań, ?e grozi pozwaniem s?dowym za naruszenie prawa o znaku handlowym gdyby kto? próbowa? w ten sposób uhonorowa? AT&T. To dlatego ka?da ze zmodyfikowanych wersji Uniksa (tak jak sam Unix prawnie zastrze?onych), wyprodukowanych przez ró?ne firmy komputerowe, mia?a jak?? inn? nazw?.

Czy powinni?my równie? mówi? „GNU/BSD”? (#bsd)
Nie nazywamy systemów BSD (FreeBSD itd.) systemami „GNU/BSD”, poniewa? to okre?lenie nie pasuje do historii systemów BSD.

System BSD zosta? stworzony jako nie-wolne oprogramowanie w latach 80. przez Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley (UC Berkeley) i sta? si? wolny we wczesnych latach 90. Dowolny istniej?cy dzisiaj wolny system operacyjny to prawie na pewno wariant systemu GNU lub odmiana systemu BSD.

Ludzie czasami pytaj? czy BSD to te? jest wariant GNU, taki jak GNU/Linux. Nie jest. Programi?ci BSD zostali zainspirowani do tego, by uczyni? ich kod wolnym oprogramowaniem, przez przyk?ad Projektu GNU. Wyra?ne apele ze strony aktywistów GNU pomog?y przekona? ich do rozpocz?cia tego procesu, lecz ich kod ma ma?o wspólnego z kodem GNU.

Systemy BSD u?ywaj? dzi? niektórych pakietów GNU, tak jak system GNU i jego warianty u?ywaj? niektórych programów BSD. Jednak s? to dwa ró?ne systemy, które ewoluowa?y oddzielnie. Twórcy oprogramowania BSD nie napisali j?dra i nie dodali go do systemu GNU, wi?c nazwa GNU/BSD nie pasuje do tej sytuacji.

Zwi?zek mi?dzy systemem GNU/Linux i GNU jest o wiele bli?szy i dlatego nazwa „GNU/Linux” jest dla niego w?a?ciwa.

Istnieje wersja GNU, która u?ywa j?dra pochodz?cego z NetBSD. Jej twórcy nazywaj? j? „Debian GNU/NetBSD”, ale nazwa „GNU/j?drosystemuNetBSD” by?aby dok?adniejsza, poniewa? NetBSD to ca?y system a nie tylko j?dro. Nie jest to system BSD, poniewa? wi?kszo?? tego systemu jest taka jak system GNU/Linux.

Je?eli zainstaluj? narz?dzia GNU w systemie Windows, czy to oznacza, ?e pracuj? w systemie GNU/Windows? (#othersys)
Nie w takim samym znaczeniu, jakie mamy na my?li mówi?c „GNU/Linux”. Narz?dzia GNU s? tylko cz??ci? oprogramowania GNU, które jest tylko cz??ci? systemu GNU, a pracowa?yby one na innym kompletnym systemie operacyjnym, który nie ma ?adnego wspólnego z GNU kodu [?ród?owego]. Podsumowuj?c, sytuacja jest zupe?nie inna ni? w przypadku GNU/Linuksa.
Czy Linux nie mo?e by? u?ywany bez GNU? (#justlinux)
Linux jest sam w sobie, lub z ma?ymi innymi programami, u?ywany w niektórych urz?dzeniach. Te ma?e systemowe oprogramowania nie maj? praktycznie nic wspólnego z systemami GNU/Linux. U?ytkownicy nie instaluj? ich na przyk?ad na pecetach; byliby nimi rozczarowani. Mo?na powiedzie?, ?e te ma?e urz?dzenia uruchamiaj? tylko Linuksa by pokaza?, jak ró?ne s? od GNU/Linuksa.
Ile musi by? systemu GNU aby system si? nazywa? GNU/Linux? (#howmuch)
„Ile” nie jest dobrym pytaniem, poniewa? system GNU nie ma jasnych granic.

GNU jest systemem operacyjnym utrzymywanym przez spo?eczno??. Wlicza wiele wi?cej ani?eli tylko oprogramowanie GNU (których jest precyzyjna lista), a ludzie na bie??co dodaj? nowe pakiety. Mimo tych zmian, pozostaje to system GNU, i dodanie do tego Linuksa daje GNU/Linux. Je?li u?ywacie cz??? systemu GNU, a cz??? ominiecie, nie ma jak policzy? „ile” u?yli?cie.

Z punktu widzenia pakietów, Linux jest jednym z wa?niejszych pakietów systemu GNU/Linux. Za??czanie jednego wa?nego pakietu GNU to ju? wystarczaj?co aby uzasadni? nasz? pro?b? o równe wspominanie.

Czy istniej? kompletne systemy Linuksowe [sic] bez GNU? (#linuxsyswithoutgnu)
Istniej? kompletne systemy, w sk?ad których wchodzi Linux bez GNU; Android jest tego przyk?adem. Ale nazywanie tego systemem „Linux” jest nieporozumieniem, tak jak jest nieporozumieniem nazywanie GNU systemem „Linux”.

Android jest systemem bardzo ró?ni?cym si? od systemu GNU/Linux poniewa? maj? bardzo ma?o wspólnego kodu ?ród?owego. W zasadzie, jedynym wspólnym elementem jest Linux.

Je?li my?licie o ca?ym systemie GNU/Linux jako „Linux”, koniecznym staje si? powiedzenie czego? w stylu „Android zawiera Linuksa, ale to nie jest Linux, poniewa? nie posiada zwyk?ych Linuksowych [sic] bibliotek oraz narz?dzi [chodzi o system GNU].”

Android zawiera tak du?o Linuksa co GNU/Linux. To czego nie zawiera to systemu GNU. Android zast?puje go na oprogramowanie Google, które dzia?a odmiennie. Co rozró?nia Android od GNU/Linux jest brak GNU.

Czemu jednak nie nazwa? systemu „Linux” i wzmocni? w ten sposób roli Linusa Torvaldsa jako gwiazdy naszej wspólnoty? (#helplinux)
Linus Torvalds jest gwiazd? [posterboy] (inni wybrali to s?owo, nie my), co s?u?y jego celom, nie naszym. Jego celem jest uczynienie systemu bardziej popularnym i uwa?a, ?e warto?? systemu dla spo?eczno?ci polega tylko na praktycznych zaletach, jakie on oferuje: jego mo?liwo?ciach, niezawodno?ci i dost?pno?ci. Linus nigdy nie by? zwolennikiem wolno?ci wspó?pracy jako zasady etycznej, i dlatego ludzie nie ??cz? nazwy „Linux” z t? zasad?.

Linus publicznie stwierdza, ?e nie zgadza si? z idea?ami ruchu wolnego oprogramowania. Przez wiele lat rozwija? w swojej pracy nie-wolne oprogramowanie (i powiedzia? o tym przed du?? publiczno?ci? na pokazie „Linux”World) i zach?ca kolegów-programistów, ?eby pracuj?c z nim nad j?drem Linux u?ywali nie-wolnego oprogramowania. Posuwa si? nawet dalej i gani ludzi, którzy mówi?, ?e in?ynierowie i naukowcy powinni rozwa?a? spo?eczne konsekwencje swojej pracy. Odrzuca w ten sposób lekcj?, której spo?eczeństwo nauczy?o si? po skonstruowaniu bomby atomowej.

Nie ma nic z?ego w pisaniu wolnych programów motywowanym ch?ci? nauki i zabawy. J?dro, które Linus napisa? z tych powodów by?o wa?nym wk?adem dla naszej wspólnoty. Ale takie motywy nie s? powodem, dla którego istnieje kompletny wolny system operacyjny GNU/Linux i nie zabezpiecz? w przysz?o?ci naszej wolno?ci. Spo?eczeństwo musi o tym wiedzie?. Linus ma prawo lansowa? swoje pogl?dy, jednak ludzie powinni mie? ?wiadomo??, ?e system operacyjny, o którym mowa, wywodzi si? z idea?ów wolno?ci, a nie z jego pogl?dów.

Czy nie jest z?em oznaczanie pracy Linusa Torvaldsa jako GNU? (#claimlinux)
To by?oby nieuczciwe, dlatego tego nie robimy. Rezultatem pracy Torvaldsa jest Linux, j?dro. Staramy si? nie przypisywa? wyników pracy Torvaldsa Projektowi GNU lub oznacza? jej jako „GNU” Kiedy mówimy o ca?ym systemie, nazwa „GNU/Linux” oddaje mu nale?n? cz???.
Czy Linus Torvalds zgadza si? z twierdzeniem, ?e Linux to tylko j?dro? (#linusagreed)

Przyzna? si? do tego na samym pocz?tku. Uwagi do wydania najwcze?niejszego Linuksa mówi?y, „Wi?kszo?? narz?dzi u?ywanym wraz z linuksem s? oprogramowaniem GNU i s? wydane na licencji GNU copyleft. Te narz?dzia nie s? w dystrybucji – aby dowiedzie? si? wi?cej, zapytaj mnie (albo GNU)”.

Dlaczego nie skończy? j?dra GNU Hurd, wyda? system GNU w ca?o?ci, i zapomnie? o tym jak nazywa? GNU/Linux? (#finishhurd)
Chcieliby?my uznanie za system operacyjny GNU niezale?nie od j?dra z którym pracuje.

Doprowadzenie GNU Hurd do takiego stopnia aby konkurowa? z Linuksem by?oby sporym przedsi?wzi?ciem i nie jest konieczne. Jedyn? nieetyczn? spraw? z Linuksem jako j?drem jest za??czaniem „blobów” w postaci firmware; najlepszym rozwi?zaniem jest rozwijaniem wolnych zamienników tych blobów.

Bitwa ju? jest przegrana – spo?eczno?? ju? zdecydowa?a i my nie mo?emy tego zmieni?, wi?c po co jeszcze o tym my?le?? (#lost)
To nie jest bitwa, tylko kampania edukacyjna. Nazwa systemu operacyjnego to nie jest jednorazowa decyzja podj?ta w jednej chwili przez „spo?eczno??” – ka?da osoba, ka?da organizacja mo?e zdecydowa? jakiej nazwy u?ywa?. Nie mo?ecie kaza? innym mówi?: „GNU/Linux”, ale mo?ecie sami zdecydowa? si? na nazywanie systemu „GNU/Linux”. Robi?c tak pomo?ecie nam.
Spo?eczno?? ju? zdecydowa?a i my nie mo?emy tego zmieni?, wi?c co to da, ?e ja b?d? mówi? „GNU/Linux”? (#whatgood)
To nie jest sytuacja typu „wszystko lub nic”. Poprawne i niepoprawne wzorce s? w ró?nym stopniu rozpowszechniane przez ró?nych ludzi. Je?eli b?dziecie nazywali system „GNU/Linux”, pomo?ecie innym pozna? prawdziw? histori?, pochodzenie i cel istnienia tego systemu operacyjnego. Nie jeste?cie w stanie sami poprawia? wsz?dzie tej b??dnej nazwy, nie bardziej ni? my, ale mo?ecie w tym pomóc. Je?li tylko kilkaset osób zauwa?y, ?e u?ywacie terminu „GNU/Linux”, nauczycie znaczn? liczb? ludzi przy ma?ym nak?adzie pracy. Niektórzy z nich powiedz? innym ludziom o poprawnej nazwie.
Czy nie by?oby lepiej nazywa? system „Linux” i uczy? o jego pochodzeniu w krótkim omówieniu? (#explain)
Doceniamy Wasz wysi?ek je?eli pomagacie nam wyja?niaj?c w ten sposób kwesti? nazwy systemu, jednak to nie jest najlepsza metoda. Nie jest tak efektywna jak nazywanie systemu „GNU/Linux” i nie jest wydajna pod wzgl?dem czasowym.

Nie jest efektywna, poniewa? wyja?nienie kwestii nazwy systemu mo?e nie zakorzeni? si? w ?wiadomo?ci i z pewno?ci? nie rozpropaguje si?. Niektórzy z ludzi, którzy s?uchaj? waszego t?umaczenia b?d? uwa?ali i mog? nauczy? si?, jakie jest prawdziwe pochodzenie systemu operacyjnego. Ale jest ma?o prawdopodobne, by powtórzyli innym wasze obja?nienie, gdy b?d? mówi? o systemie. Prawdopodobnie ludzie ci nazw? go „Linux” i niechc?cy b?d? dalej rozprzestrzenia? niepoprawne informacje.

Metoda ta nie jest wydajna, poniewa? zajmuje znacznie wi?cej czasu. Mówienie i pisanie „GNU/Linux” zajmie wam tylko kilka sekund, a nie minut, dziennie. W ten sposób macie okazj? dotrze? do wi?kszej ilo?ci osób. Czynienie rozró?nienia mi?dzy Linuksem i GNU/Linuksem kiedy piszecie i mówicie jest niew?tpliwie naj?atwiejszym sposobem efektywnego pomagania Projektowi GNU.

Niektórzy ludzie ?miej? si? z was kiedy prosicie ich o nazywanie systemu: GNU/Linux. Czemu nara?acie si? na takie traktowanie? (#treatment)
Nazywanie systemu „Linux” powoduje, ?e ludzie maj? b??dne poj?cie na temat historii systemu i powodów jego istnienia. Ludzie, którzy ?miej? si? z naszej pro?by prawdopodobnie przyj?li to b??dne poj?cie i my?l?, ?e to, co zrobili?my my, wykona? Linus. ?miej? si? wi?c z nas kiedy mówimy, ?e to nasza zas?uga. Gdyby znali prawd?, prawdopodobnie nie ?mialiby si?.

Czemu ryzykujemy wysuwaj?c ??danie, za które czasami ludzie nas wy?miewaj?? Poniewa? cz?sto ma to po?yteczne skutki, które pomagaj? Projektowi GNU. Aby osi?gn?? nasz cel b?dziemy podejmowa? ryzyko niezas?u?onych obelg.

Je?eli b?dziecie ?wiadkami zaj?cia tak ironicznie niesprawiedliwej sytuacji, prosz?, nie b?d?cie oboj?tni. Nauczcie tych ?miej?cych si? ludzi prawdziwej wersji historii. Kiedy dowiedz? si?, czemu nasze ??danie jest usprawiedliwione, ci z nich, którzy maj? cho? troch? rozs?dku, przestan? si? ?mia?.

Niektórzy ludzie pot?piaj? was kiedy prosicie ich o nazywanie systemu: GNU/Linux. Czy nie tracicie na tym, ?e ich zra?acie? (#alienate)
Nie bardzo. Ludzie, którzy nie doceniaj? naszej roli w rozwijaniu systemu, raczej nie zrobi? wiele, by nam pomóc. Je?eli wykonuj? jak?? prac? przybli?aj?c? nas do celu, tak? jak wypuszczanie na rynek wolnego oprogramowania, robi? to prawdopodobnie z innych, niezwi?zanych z nami powodów, a nie dlatego, ?e ich o to prosili?my. Równocze?nie poprzez pokazywanie ludziom, ?e nasz? prac? wykona? kto? inny, podwa?aj? nasz? mo?liwo?? pozyskania pomocy innych ludzi.

Nie ma sensu martwi? si? tym, ?e zra?amy ludzi, którzy ju? teraz nie s? sk?onni do wspó?pracy. Skazywaliby?my si? na pora?k?, gdyby?my powstrzymywali si? od poprawiania du?ego b??du tylko dlatego, ?e mogliby?my rozgniewa? tym ludzi, którzy ten b??d utrwalaj?. Dlatego nadal b?dziemy próbowali poprawia? b??dne u?ywanie nazwy.

Niezale?nie od waszego wk?adu, czy jest mo?liwa zmiana nazwy systemu operacyjnego? (#rename)
Nie zmieniamy nazwy niczego. Nazywali?my ten system „GNU” od pocz?tku jego tworzenia w roku 1983. Ludzie, którzy próbowali przemianowa? go na „Linux”, nie powinni byli tego robi?.
Czy nie jest z?ym zmuszanie ludzi do nazywania systemu „GNU/Linuksem”? (#force)
Z?ym by?oby zmuszanie ich do tego, czego nie robimy. Mówimy „GNU/Linux” na system i [jedynie] prosimy Was o czynienie tego samego.
Czemu nie pozywa? do s?du ludzi, którzy nazywaj? ca?y system „Linux”? (#whynotsue)
Nie ma ?adnych podstaw prawnych do tego, by ich pozywa? do s?du, ale poniewa? wierzymy w wolno?? s?owa, nie chcieliby?my robi? tego tak czy owak. Prosimy ludzi o nazywanie systemu „GNU/Linux”, poniewa? tak nale?y robi?.
Czy nie powinni?cie umie?ci? w tre?ci licencji GNU GPL punktu, który wymaga?by nazywania systemu „GNU”? (#require)
Celem licencji GNU GPL jest chronienie wolno?ci u?ytkowników [oprogramowania] przed tymi, którzy mogliby tworzy? prawnie zastrze?one wersje wolnego oprogramowania. Prawd? jest, ?e ci, którzy nazywaj? system „Linuksem”, cz?sto robi? rzeczy ograniczaj?ce wolno?? u?ytkowników, takie jak do??czanie do GNU/Linuksa nie-wolnego oprogramowania lub nawet tworzenie nie-wolnego oprogramowania, do??czanego potem do GNU/Linuksa. Jednak akt nazywania systemu „Linuksem” sam w sobie nie odbiera u?ytkownikom ich wolno?ci. Wydaje si? niew?a?ciwe u?ywanie licencji GPL do narzucania tego, jakimi nazwami u?ytkownicy mog? nazywa? system.
Od kiedy sprzeciwili?cie si? oryginalnej licencji BSD wymagaj?cej uznania wk?adu Uniwersytetu w Kalifornii, czy nie jest zak?amaniem ??danie uznania dla Projektu GNU? (#BSDlicense)
By?oby zak?amaniem gdyby licencja wymaga?a u?ywania nazwy GNU/Linux, czego nie robimy. My tylko prosimy Was o uznanie, na które zas?ugujemy.

Prosimy aby?cie zwrócili uwag?, ?e istniej? co najmniej dwie ró?ne licencje BSD. Dla jasno?ci, nie u?ywajcie terminu „licencja BSD” bez wymieniana o któr? chodzi.

Skoro nie umie?cili?cie w licencji GNU GPL punktu wymagaj?cego od ludzi nazywania systemu „GNU”, to zas?u?yli?cie na swoj? obecn? sytuacj?. Czemu si? teraz skar?ycie? (#deserve)
To pytanie przyjmuje z góry dosy? kontrowersyjn? przes?ank? etyczn?: je?eli ludzie nie zmusz? was do traktowania ich sprawiedliwie, to jeste?cie upowa?nieni do wykorzystania ich tak jak chcecie. Innymi s?owy zak?ada, ?e si?a stanowi o s?uszno?ci.

Mamy nadziej?, ?e tak jak my nie zgadzacie si? z tym za?o?eniem.

Czy nie wyszliby?cie lepiej na tym, gdyby?cie nie sprzeciwiali si? temu, w co wierzy tylu ludzi? (#contradict)
Nie s?dzimy, ?e powinni?my pod??a? za du?? ilo?ci? ludzi, którzy zostali wprowadzeni w b??d. Mamy nadziej?, ?e Wy te? dojdziecie do wniosku, ?e prawda jest wa?na.

Nie mogliby?my nigdy stworzy? wolnego systemu operacyjnego, gdyby?my wcze?niej nie zaprzeczyli przekonaniu podzielanemu przez wi?kszo?? ludzi, ?e oprogramowanie prawnie zastrze?one jest w?a?ciwe i akceptowalne.

Skoro tylu ludzi u?ywa nazwy „Linux”, to czy nie sprawia to, ?e to okre?lenie jest poprawne? (#somanyright)
Nie uwa?amy, ?e popularno?? b??du czyni go prawd?.
Czy nie lepiej nazywa? system nazw? znan? przez wi?kszo?? u?ytkowników? (#knownname)
U?ytkownicy nie s? pozbawienie mo?liwo?ci nauczenia si?. Skoro „GNU/Linux” zawiera „Linux”, zrozumiej? o czym mówicie. Je?li czasami dodacie „(cz?sto mylnie nazywanym ‚Linux’)”, wszyscy zrozumiej?.
Wielu ludzi zwraca uwag? na to, co jest dla nich dogodne lub kto wygrywa, a nie na argumenty o dobru lub z?u. Czy nie mo?ecie zyska? wi?kszego poparcia z ich strony w inny sposób? (#winning)
Zwracanie uwagi tylko na to, co jest dogodne lub kto wygrywa, jest amoralnym podej?ciem do ?ycia. Niewolne oprogramowanie jest przyk?adem takiego amoralnego podej?cia. Niewolne oprogramowanie dobrze prosperuje dzi?ki takiemu podej?ciu. Na d?u?sz? met? obj?cie takiego pogl?du by?oby wi?c doprowadzeniem si? do przegranej. B?dziemy dalej mówi? pos?uguj?c si? kategoriami dobra i z?a.

Mamy nadziej?, ?e nale?ycie do ludzi, dla których liczy si? kwestia dobra i z?a.

TOP

[logo FSF] “The Free Software Foundation (FSF) is a nonprofit with a worldwide mission to promote computer user freedom. We defend the rights of all software users.”

JOIN SHOP

招财蟾蜍APP 合肥小姐降价 10分11选5-稳定版APP下载 2o18排列三走势图 日本av女优十大 大牛网配资 大赢家比分网 宁夏11选5规则 贵阳小姐服务qq 吉林时时彩 福彩东方6十1生肖开奖结果 沈阳小姐上门 雪缘园比分直播九点半 安徽十一选五 海口按摩会所半套 戏凤楼a片大陆伦理电影 广西11选5开奖结